Parafia Matki Boskiej

Częstochowskiej
OO.Franciszkanie Konwentualni OFM Conv.

PARAFIA MATKI BOSKIEJ CZĘSTOCHOWSKIEJ

Montreal, Canada

Parafia Matki Boskiej Częstochowskiej jest najstarszą parafią polonijną w Montrealu, dlatego kronikarz parafii, śp. O. Szymon Grodzki, nazywał ją: matką wszystkich kościołów polskich w Montrealu, bądź parafią macierzystą.

                                       

WIERNI

Pierwsze wiadomości o Polakach w Montrealu pochodzą z 1894 r.  Przybyli oni  ze Stanów Zjednoczonych jako specjaliści, sprowadzeni do fabryki Singera (około 30 rodzin) i zamieszkali w zachodniej części miasta.   Po nich przybywały w roku 1900 i 1902 większe grupy emigrantów, głównie z zaboru austriackiego.   W 1904 r. kolonia polska (wraz z Litwinami, utrzymującymi dobrosąsiedzkie stosunki z Polakami) w Montrealu liczyła około 1.500 osób.
Wąskim strumyczkiem emigranci polscy przybywali  do Montrealu  przez pierwsze 40-lecie  XX wieku. Polonia montrealska znaczniej powiększyła się o uchodźców wojennych dopiero w latach II wojny światowej.
Po wojnie zaś  przybyło tutaj kilka fal emigracyjnych. Najpierw zdemobilizowani żołnierze i oficerowie Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, którzy  nie chcieli bądź nie mogli wracać do PRL-u. Wraz z nimi znalazły się w  Kanadzie tysiące inżynierów, naukowców i przedstawicieli polskiej arystokracji. Byli to emigranci polityczni, wielcy patrioci, ofiarni działacze społeczni i kulturalni
Druga, znacznie mniejsza liczba emigrantów, to ofiary antysemickich czystek w PRL-u po marcu 1968 r.
Od jesieni 1980 roku coraz liczniej napływali imigranci z Polski.    Najpierw niemal co tydzień dziesiątkami schodzili z pokładów samolotów i statków. Po wprowadzeniu stanu wojennego  przybywali setkami. Była to typowa emigracja zarobkowa  z niewielką domieszką uchodźców politycznych, zmuszonych do opuszczenia Polski przez władze komunistyczne.
Dzięki nowej fali emigracyjnej parafia powiększyła się liczebnie i wyraźnie odmłodniała. Z biegiem lat, w miarę jak nowoprzybyli  dorabiali się, zdobywali stanowiska, robili karierę, następował ich odpływ z centrum Montrealu na przedmieścia. W ostatnich latach liczba parafian stopniowo się zmniejsza.

OKRES DUSZPASTERSTWA PRZED PARAFIALNEGO

Z dala od kraju, bez znajomości obcego języka, emigranci polscy mieli poważne trudności w integrowaniu się w obce środowisko. Czuli potrzebę zorganizowania się w towarzystwach o charakterze patriotyczno-narodowym i stworzenie religijnej wspólnoty katolickiej. 
Początkowo Polacy uczęszczali do francuskich i angielskich kościołów parafialnych. Polskim emigrantom chodziło jednak o możliwość „raz koło Wielkanocy” wyspowiadania się po polsku. Skontaktowali się więc z ks. Bronisławem Jankowskim, proboszczem najbliższej parafii polskiej w Wilnie na ontaryjskich Kaszubach. Do 1907 roku dojeżdżał on przynajmniej raz w roku, zwykle w okresie Wielkiego Postu do Montrealu.
W wynajmowanych ad hoc kościołach francuskich i angielskich odprawiał Msze, głosił po polsku kazania i przede wszystkim spowiadał Polaków w Montrealu.
Dzięki jego inicjatywie Polacy w Montrealu zaczęli zakładać różne organizacje, z których jedna, Towarzystwo Synów Polski, przemianowane później na Towarzystwo Białego Orła, postawiła sobie za cel między innymi dążenie do założenia w Montrealu parafii polskiej. W ramach Towarzystwa powołano specjalny komitet, który miał  za zadanie zbieranie podpisów od rodaków w Montrealu, zainteresowanych utworzeniem własnej parafii i wysyłanie do miejscowego ordynariusza petycji w sprawie polskiego księdza, który by na stałe rezydował w Montrealu.

POWSTANIE PARAFII, BUDDOWA KOŚCIOŁA I OBIEKTÓW PARAFIALNYCH

Wieloletnie starania zaczęły przynosić rezultaty w 1907 r., kiedy to ordynariusz diecezji montrealskiej, bp Paul Bruchesi, mianował organizatorem parafii polskiej ks. Bolesława Szlamasa - Szumskiego, z pochodzenia Litwina, ale mówiącego płynnie po polsku. Ordynariusz powierzył jego duszpasterskiej pieczy również Litwinów i Rusinów,
Na nabożeństwa, które  były odprawiane na przemian po polsku i po litewsku, wynajmowano francuski kościół św. Wincentego a Paulo przy ul. Sainte-Catherine E.
Po upływie 6 miesięcy Litwini i Ukraińcy odłączyli się od wspólnej parafii i cały ciężar jej utrzymania spoczął na członkach polskiej grupy etnicznej. Pragnienie jednak uniezależnienia się przez wybudowanie własnego kościoła było tak duże, że już w październiku 1907 r. zakupiono działki pod kościół. Do jego budowy doszło jednak  dopiero 10 lat później.
Proboszczem był ks. B. Szlamas zaledwie rok. Rónież po około roku opuścił Parafię jego następca, ks. Stanisław Chałupka, który przybył do parafii z USA. Po nim dorywczo opiekował się Polakami francuski ksiądz Geoffrion, zaś od grudnia 1909 r. nominację na proboszcza otrzymał Ojciec E. Vrydaegs, redemptorysta, Belg z pochodzenia, jako tako mówiący po polsku. Zarządzał parafią do marca 1915 r. Jego autorytet, oparcie o własny Zakon oraz wpływy w Kurii Biskupiej przyczyniły się do ustabilizowania sytuacji w parafii.
Ponieważ o. Vrydaegs z powodów zdrowotnych zrezygnował z funkcji proboszcza, jego następcą został w 1915 r. o. Franciszek Pyznar, 51-letni franciszkanin z Krakowa. Pracował on przez 17 lat w Stanach Zjednoczonych (1898 – 1915). Powrót do kraju uniemożliwiła mu wojna w Europie.  Wskutek tego do maja 1921 r., czyli przez 6 lat bardzo owocnie pracował wśród Polonii montrealskiej. 
Zaraz na początku postawił sobie za zadanie budowę kościoła, który łączyłby wszystkich Polaków. Nie było to zadanie łatwe. Co gorzej, Polacy mieszkający w dzielnicy Pointe Saint-Charles na zachodzie Montrealu, wystarali się   w 1916 r. o utworzenie osobnej Misji Świętej Trójcy.
Mimo to o. Pyznar dopiął swego. Zakupiono pod budowę nowe działki (poprzednio zakupione skonfiskowało miasto za niepłacenie podatków) przy  ul. Montgomerry w pobliżu ul. Ontario. 28 marca  1915 r. parafia otrzymała pozwolenie na budowę. 15. października 1916 r. poświęcono kamień węgielny, zaś 27 maja 1917 r., w dzień Zielonych Świąt, dokonano uroczystego poświęcenia nowo powstałego kościoła. Na jego wieży zawieszono dzwon, który nazwano imieniem patrona młodzieży, św. Stanisława Kostki, a w ołtarzu głównym umieszczono kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Z okazji uroczystości poświęcenia kościoła wydano pamiątkową reprodukcję obrazu przedstawiającego akt ofiarowania świątyni Matce Boskiej Częstochowskiej.
Po wyjeździe w maju  1921 r. o. Pyznara do wolnej już Polski († 2. 3. 1951 r. w Krakowie w wieku 85 lat), pojawiły się znowu kłopoty związane z obsługą duszpasterską Polaków w tej parafii.
Wskutek nie najlepiej układającej się współpracy z kolejnymi komitetami parafialnymi duszpasterze często się zmieniali. Przez rok  pełnił funkcję proboszcza o. Franciszek Dembiński, redemptorysta z USA. Opuścił parafię w czerwcu 1922 r. Po nim przez pół roku administrował parafią ks. Jan Drzewiecki. Zaledwie 2 miesiące ks. Jędruszczak. W styczniu 1923 r. wrócił na pół roku o. E. Vrydaegs. Dopiero ugodowy ks. Wojciech Sosna dłużej pozostał w parafii, bo proboszczem był w latach 1923 – 1930.

Nowy proboszcz z zapałem zabrał się do pracy. Dzięki mocnej osobowości  uporządkował sprawy parafii. Współpraca między komitetem parafialnego i proboszczem układała się dość dobrze.
W następnych dziesięcioleciach czasami powstawały napięcia w stosunkach między kolejnymi proboszczami i komitetami parafialnymi. Współpraca jednak układała się  i układa na należytym poziomie. O. Szymon Grodzki w 1992 roku pisał w Kronice: Aktywny od kilku szczególnie lat jest Komitet parafialny. Nie brak w nim było na przestrzeni historii parafii osób niespokojnych, reformujących proboszczów i zwalczających ich, ale w zasadzie byli dobrze wybierani.
Obecnie w skład Rady Parafialnej wchodzą następujący parafianie:
Tadeusz Kosiorowski,
Zdzisław Toporowicz,
Krystyna Wanat,
Mary Szuber,
Jan Skalak,
Barbara Piotrowska.
Pod każdym względem wyjątkową rolę w dziejach parafii odegrał o. Bernard Kazimierczyk. 23 lata duszpasterzował w parafii (1930 - 1955; z przerwą w latach 1942 - 1944). On przeprowadził pierwszy gruntowny remont kościoła na przełomie lat 1937/38. Przy tej okazji wybudowano również salę parafialną, przeznaczoną na akademie, zebrania itp., tam urządzono także bibliotekę parafialną. Aktu poświęcenia odnowionego kościoła dokonał Arcybiskup Georges Gauthier 6 marca 1938 r. Z tej okazji wydano specjalny Pamiętnik z okazji poświęcenia odnowionego kościoła M. B. Częstochowskiej w Montrealu, Kanada, dnia 6. Marca 1938 r., ilustrowany zdjęciami z życia towarzystw kościelnych.
W latach czterdziestych kolonia polska we wschodniej części Montrealu była tak liczna, że dotychczasowy kościół okazał się zbyt mały. O. Kazimierczyk zmobilizował parafian do budowy kościoła odpowiadającego wielkości parafii.
Pierwsze akcje zbiórkowe rozpoczęto w 1944 r. Zebrane fundusze i apele ze strony proboszcza o dalsze datki umożliwiły zakupienie terenu na rogu ul. Hochelaga i Gascon. Rozpoczęcie budowy miało miejsce dnia 9 czerwca 1946 r. W przypadającą wtedy uroczystość  Zielonych Świąt Biskup Lawrence Whelan poświęcił teren i wmurował kamień węgielny pod obecny kościół. Plany kościoła wykonał quebecki architekt, Henri S. Labelle,  a jego zastępca,  polski architekt Zygmunt Kowalczuk, nadzorował budowę. Po roku parafianie mogli przenieść się już do nowego kościoła w stanie surowym. Nad  budową i wykończeniem wnętrza kościoła  czuwał o. Bernard Kazimierczyk do śmierci (1. 9. 1955). Dokończył dzieła jego następca, o. Fryderyk Bałdyga.

W głównym ołtarzu umieszczono w oprawie ozdobionej cennymi kamieniami kopię obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Została ona skradziona w czerwcu 1956 r. Zastąpiono ją nowym obrazem, wykonanym przez malarkę Polkę urodzoną we Francji.
Tak powstał jeden z najpiękniejszych kościołów polonijnych w Kanadzie. Pięknem i bogactwem wystroju ustępuje  on w Montrealu tylko bazylice Notre-Dame. Na złoty jubileusz kościoła specjalną, bogato ilustrowaną broszurę opracował montrealski historyk sztuki, Maurice Bricault, pt. Kościół Matki Boskiej Częstochowskiej. Dziedzictwo sztuki sakralnej. Rok jubileuszowy 1946 – 1996.
Sędziwy malarz Stefan Kątski, przez dziesięciolecia zdobił wnętrze kościoła szeregiem kurdybanów, to znaczy obrazów wytłaczanych, malowanych i złoconych na koziej skórze. Ostatni z nich, tryptyk poświęcony św. Maksymilianowi Kolbe,  został poświęcony dopiero 7. 11. 1977 r., kilka miesięcy przed śmiercią 80-letniego mistrza (24. 05. 1978).
Do kościoła przylega jednopiętrowa plebania, służąca jako dom mieszkalny dla zakonników. 
Po  śmierci  o. Bernarda Kazimierczyka parafia miała 10 proboszczów, byli to:
o. Fryderyk Bałdyga (1955 - 1964),
o. Łucjan Królikowski (1964 - 1966),
o. Ryszard Gruza (1966 - 1968; zginął w czasie pożaru  plebanii 29. 10. 1968),
o. Jan Bambol (1968 - 1973),
o. Rajner Ziemski (1973 - 1974),
o. Szymon Grodzki  (1974 - 1985),
o. Jerzy Naglewski (1986 - 1989),
o. Krzysztof Cybulski  (1989 - 1992 i 1995 - 2003),
o. Marek Ignaszewski (1992 - 1995),
o. Wacław Sokołowski (od 2003).
Przez parafię przewinęło się ponad 30 wikariuszy. Kilku z nich: o. Fryderyk Bałdyga, o. Łucjan Królikowski, o. Szymon Grodzki, o Jerzy Naglewski, zostawali później proboszczami tej parafii.
W roku jubileuszowym   w parafii pracują następujący  ojcowie: wymieniony nieco wyżej o. Wacław Sokołowski, proboszcz, o. Andrzej Szulta i o. Józef Brzozowski, wikariusze.
Następcy o. Kazimierczyka w odniesieniu do kościoła i plebanii mieli  ułatwione zadanie. Przychodzili „na gotowe”.  Wystarczyło prowadzić w razie potrzeby prace remontowe i konserwatorskie w kościele i na plebanii. Do najważniejszych należała zmiana w 1987 r. za kadencji o. Jerzego Naglewskiego dachu na miedziany, obudowa miedziana wieży kościelnej i żaluzji w oknach wieży kosztem ponad $110.000. W 1990 r. o. Krzysztof Cybulski zlecił artyście Edgardo Durisettiemu, byłemu współpracownikowi Stefana Kątskiego, renowację wnętrza kościoła: fresków, ścian i sklepienia.
We wrześniu 1974 roku nastąpiła w polonijnych parafiach w Montrealu  zmiana warty. Duszpasterstwo przejęli od Amerykanów polscy franciszkanie. Powstała kanadyjska Kustodia OO. Franciszkanów  jako część polskiej prowincji Niepokalanego Poczęcia. Ostatni amerykański proboszcz, o. Rajner Ziemski, pożegnał się z parafianami 22. 09. 1974. Dwa dni później stanowisko proboszcza objął o. Szymon Grodzki, dotychczasowy wikariusz.

ŻYCIE RELIGIJNE PARAFII

Praca duszpasterska cały czas skupia się głównie w kościele. Niedzielne Msze św. odprawiane są w dobrej oprawie liturgicznej.
Frekwencja nie jest idealna, ale przeciętnie w każdą niedzielę bywa na Mszach w kościele około od 700 osób.  O. Szymon Grodzki szacował ją na ok. 30% ogólnej liczby parafian. 
W duszpasterstwie pielęgnowane są  polskie zwyczaje religijne związane z rokiem liturgicznym jak: Pasterka, święto Matki Boskiej Gromnicznej, Gorzkie Żale, Grób Pański i Rezurekcja, Boże Cało, nabożeństwa majowe, różańcowe nabożeństwa październikowe, nowenny przed uroczystością Niepokalanego Poczęcia  Matki Bożej, św. Antoniego z Padwy, św. Franciszka z Asyżu. W wigilię uroczystości św. Franciszka odprawiany jest Transitus czyli Przejście [z tego świata do Ojca] Świętego. Szczególnie uroczyście obchodzone są uroczystości Matki Boskiej Częstochowskiej i Matki Boskiej Królowej Polski.

Od samego  początku istnienia parafii kolejni proboszczowie  wielką wagę przywiązują do przygotowania dzieci do I Komunii św. i do sakramentu Bierzmowania. Od dziesięcioleci  katechizuje  dzieci do I Komunii  św. Siostra Stanisława Kacpura, a młodzież do Bierzmowania - Siostra Agnieszka Damps, Zmartwychwstanki.
W 1966 r. w parafii miało miejsce nawiedzenie kopii obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej, która była przyjmowana w poszczególnych rodzinach parafii, podobnie jak to miało miejsce we wszystkich parafiach w Polsce.   
Wielokrotnie w parafii odbywały się spotkania z przedstawicielami polskiej hierarchii. Ich częstotliwość wydatnie wzrosła po upadku komunizmu w Polsce.  Najważniejszym z nich był pobyt kard. Karola Wojtyły w Montrealu latem 1969 roku. 
Owocem żywej  działalności  duszpasterskiej były powołania kapłańskie i zakonne, jakie wydała parafia w ciągu swych dziejów. Byli to: ks. Ludwik Wierciński (†1992) były profesor seminarium;  o. Bernard Przewoźny, franciszkanin, ks. Edward Klimuszko, oblat; ks. Siok, wyświęcony w 1984 r., pracuje w  jednej z parafii angielsko-francuskich w Montrealu.

 JUBILEUSZE

Bardzo uroczyście obchodzono kolejne jubileusze parafii.  Na program obchodów, urządzanych w listopadzie lub grudniu roku jubileuszowego, składała się z reguły uroczysta Msza św., odprawiana przez jednego z biskupów pomocniczych, potem wędrowano na bankiet do domu Towarzystwa Białego Orła. Cennym „produktem ubocznym” jubileuszowych uroczystości było wydawanie publikacji  pamiątkowych, które utrwalały   dzieje parafii.
Pokłosiem srebrnego jubileuszu parafii, była niewielka broszura Srebrny Jubileusz parafii M, B. Częstochowskiej w Montrealu, Kanada (1907 – 1932), s. 30.
Na 50-lecie parafii wydano  doskonale udokumentowaną rozprawkę Zbigniewa Waruszyńskiego: Parafia Matki Boskiej Częstochowskiej w Montrealu (Zarys historii, 1907 – 1959). Montreal 1959, ss. 89.
70-lecie parafii MB Czętochowskiej w 1977 r. uczczono nabożeństwem i uroczystym bankietem w Sali Białego Orła.
Podobnie 12. 12. 1982 miały miejsce obchody diamentowego jubileuszu parafii. Składały się na nie: uroczyste nabożeństwo, koncelebra i bankiet w sali parafialnej. Uroczystości przewodniczył i kazanie wygłosił bp Leonard Crowley. Jubileusz ten poprzedzony był trzema dniami modlitw czyli tak zwanym triduum. Od strony dokumentacyjnej ograniczono się do zamieszczenia w Łączniku parafialnym wkładek dotyczących historii parafii.

ORGANIZACJE PARAFIALNE

Do ożywienia życia religijnego i usprawnienia różnych funkcji duszpasterskich przyczyniają się stowarzyszenia religijne i organizacje parafialne.  Andrzej Hałas w Leksykonie geograficzno-historycznym parafii i kościołów polskich w Kanadzie (Lublin 1992) wylicza  ich kilkanaście. Do złotego jubileuszu parafialnego przetrwała ich garstka.

Żywotne jest Towarzystwo Żywego Różańca.  
Rycerstwo Niepokalanej po II wojnie światowej zajęło miejsce Sodalicji Mariańskiej. 
Do Jubileuszu 100 lecia przetrwało Towarzystwo św. Anny.
Od  lat codziennie w kościele przed ranną Mszą św. na modlitwy gromadzi się Grupa Modlitewna. 
Usprawniają nabożeństwa ministranci, lektorzy i kolektorzy.
Z inicjatywy o. Naglewskiego w 1984 r. wznowił działalność istniejący do dziś chór starszych, który  pod batutą Stanisława Bali co 2 tygodnie śpiewa  w czasie sumy w niedziele oraz uświetnia wszystkie ważniejsze uroczystości parafialne.

DZIAŁALNOŚĆ CHARYTATYWNA PARAFII

Działalność charytatywna prowadzona jest od samego początku istnienia parafii. Wyróżniały się w niej Towarzystwo Białego Orła i Świętego Wincentego a Paulo. W ramach pomocy dla ofiar wojny w Polsce parafia wysłała w 1915 r. za pośrednictwem Komitetu Pomocy Ofiarom Wojny w Szwajcarii, na którego czele stał H. Sienkiewicz, sumę $2800, natomiast w 1916 r. przekazano bezpośrednio do Polski $400. Wspomagano finansowo Fundusz Skarbu Narodowego Polskiego w Chicago oraz Fundusz Pomocy Polsce. Po zakończeniu I wojny światowej parafia organizowała zbiórki na rzecz weteranów z armii gen. Hallera. Trzeba tu wspomnieć, iż po wybuchu I wojny światowej parafia aktywnie uczestniczyła w werbowaniu ochotników do tej armii i  ochotniczek do Czerwonego Krzyża.
W 1934 r. przeprowadzono akcję pomocy ofiarom katastrofalnej powodzi w Polsce.
W czasie II wojny światowej parafianie bardzo ofiarnie łożyli na pomoc rodakom. Od 1941 r. parafia pomagała uchodźcom wojennym, przybywającym do Montrealu, w znalezieniu pracy oraz w uzyskaniu tzw. naturalizacji. Od 1942 r. przeprowadzano zbiórki odzieży i pieniędzy na rzecz Polaków w Rosji. W 1943 r. zebrano pokaźną sumę na rzecz polskich dzieci przebywających w Iranie i Indiach.
Pomoc ta była kontynuowana i w latach powojennych. W 1945 r. przeprowadzono wielką zbiórkę odzieży dla rodaków w Kraju oraz zbiórkę na ruchome szpitale w Polsce. W 1947 r. parafia pośredniczyła w rozmieszczaniu po rodzinach 100 polskich sierot z okresu wojny oraz 80 innych polskich emigrantów, przybyłych do Kanady na stałe. W 1948 r. przeprowadzono kolektę na sprowadzenie polskich sierot z Europy.
Od 1963 r. w parafii prowadzone są systematyczne zbiórki na rzecz KUL-u, na Seminaria Duchowne oraz na pomoc dla budujących się kościołów w Polsce.
Gdy jesienią 1981 r., jeszcze przed stanem wojennym, zaczęli coraz liczniej napływać imigranci z Polski, parafia przychodziła im z wydatną pomocą. Kronikarz parafii pisał 11. 10. 1981 r: Przez okres ok. 3 tygodni salki pod plebanią były okupowane przez młodych mężczyzn z Polski. Zakupiono ponad 20 materacy nowych, kocy, poduszek, prześcieradeł, ręczników. Przez ten czas otrzymywali dwa razy dziennie posiłki w sali parafialnej z obiadami (3 dania) włącznie. Koczują w sali prafialnej.
Parafia czynnie angażowała się w ułatwianie emigrantom „solidarnościowym” osiedlenia się w Kanadzie. Parafia sponsorowała lub pośredniczyła w sponsorowaniu wielu rodzin, udostępniała lokale na kursy języków, udzielała porad prawnych i pośredniczyła w przyjeździe do Kanady Polaków z różnych europejskich obozów przejściowych.

ŻYCIE SPOŁECZNO-KULTURALNE

O. Franciszkowi Pyznarowi bardzo leżało na sercu zachowanie  przez montrealskich Polaków tożsamości narodowej: języka, kultury, tradycji. Dlatego zabiegał u miejscowych władz oświatowych i kościelnych o  otwarcie polskiej szkoły. Starania jego odniosły  skutek: 15 sierpnia1915 r.  uzyskał zgodę władz miejskich i kurii arcybiskupiej na założenie polskiej  szkoły podstawowej, opłacanej przez władze oświatowe dla Polaków, mieszkających w dzielnicy  Frontenac. Przeprowadzono spis polskich dzieci i 1 września owego roku rozpoczęło w szkole naukę 70 dzieci. Dwa lata później o. Pyznar założył  dla dziewcząt od lat 16 specjalne kursy dokształcające z języka polskiego; dla chłopców - naukę języków: polskiego, angielskiego i francuskiego.
Szkoła i kursy funkcjonowały co najmniej do 1926 roku. Niestety  nie zachowała się dokumentacja ich działalności w latach 1927 - 1951. W 1951 r. z inicjatywy  o. Bernarda Kazimierczyka, ówczesnego proboszcza, powstała polska szkoła sobotnia. Leżało mu bowiem na sercu, żeby najmłodsi parafianie, urodzeni już w Kanadzie, nie zapomnieli języka polskiego, przyswajali sobie polską kulturę i tradycję oraz miłość do ojczyzny.
Zorganizowanie i prowadzenie szkoły powierzył o. Kazimierczyk przybyłym we wrześniu 1951 roku Siostrom Zmartwychwstankom. Pod koniec 1951 r. zapisało się do szkoły około 30 dzieci. Lekcje rozpoczęły się po feriach świątecznych w styczniu 1952 r. Ponieważ szkoła działała pod auspicjami parafii, jej wezwanie wybrano jako imię szkoły. Dzieci, uczęszczające do tej szkoły systematycznie brały bardzo czynny udział w imprezach parafialnych, jak Jasełka czy św. Mikołaj w okresie Bożonarodzeniowym.
Kierowała szkołą Siostra Stanisława Kacpura, najstarsza stażem (ponad 50 lat  pracy pedagogicznej)  nauczycielka polonijna w Montrealu.
Szkoła istniała do czerwca 1999 r. Z powodu stale malejącej liczby dzieci szkoła im. M. B. Częstochowskiej od nowego roku szkolnego 1999/2000 musiała połączyć się ze szkołę imienia św. Królowej Jadwigi.
Od 1962 r. istnieją przy parafii grupy taneczne „Tęcza”, które uświetniają swymi występami imprezy parafialne, jak Opłatek czy Święconka. 
W lutym  1974 r.  do Montrealu przybył o. Jerzy Naglewski. Założył on pod koniec  owego roku przy parafii ponad 50-osobowy młodzieżowy chór „Jutrzenka”, a dwa lata później  teatr „Rapsodia”.
Chór, kierowany przez młodego muzyka, Stanisława Cyprysa, a od października  1981 przez Joannę Wieczorek, dawał oprawę muzyczną niedzielnej i świątecznej liturgii. Dorobił się wkrótce tak bogatego repertuaru pieśni religijnych, że można było wydać własną płytę z młodzieżową orkiestrą pt. Franciszkowy śpiew.
Teatr „Rapsodia” co roku przygotowywał jedną sztukę, by ją przedstawić na festiwalach grup etnicznych. Porywano się przy tym na wystawianie tak ambitnych dramatów, jak Dzień gniewu Romana Brandstaettera, Warszawianka Stanisława Wyspiańskiego, Iwona, księżniczka Burgunda Witolda Gombrowicza czy wreszcie opracowane w 1982 r. przez o. Naglewskiego patriotyczne widowisko Człowiek Solidarności.
Oba zespoły przestały istnieć po objęciu przez o. Naglewskiego stanowiska Rektora Misji św. Wojciecha.
Po kilkunastoletniej przerwie w 2005. roku postała grupa teatralna „Razem”. Aktorzy zespołu rekrutują się ze wszystkich parafii polonijnych w Montrealu. Dyrektorką i reżyserką grupy jest Mariola Góral.  Przedstawienia zespołu „Razem” uświetniają parafialne Opłatki, Święconki oraz inne uroczystości religijne i patriotyczne.
Od 1973 r., założony z inicjatywy o. Rajnera Ziemskiego „Klub seniorów” przez okres kilkunastu lat przy parafii prowadził działalność towarzysko-rozrywkową. Członkowie gromadzili się co tydzień w sali parafialnej na swe spotkania. Z chwilą powstania dość licznego i dobrze zorganizowanego „Klubu Złotego Wieku” przy Towarzystwie Białego Orła, parafialni przedstawiciele „złotego wieku” połączyli się z tamtą grupą i parafialny klub zakończył swoją działalność. 

ZAKOŃCZENIE

Jubilatce pozostaje tylko życzyć co najmniej drugiego stulecia pięknej, bogatej, owocnej historii.

o. Andrzej Guryn

 

  Zarys
  Sztuka sakralna