|
HISTORIA
PARAFII ŚWIĘTEJ TRÓJCY
Historia parafii Świętej Trójcy, drugiej polskiej parafii w Montrealu,
sięga początków XX wieku. Wtedy to Polacy byli skupieni w dwóch
głównych ośrodkach życia polonijnego na terenie miasta: przy ulicy
Frontenac i w okolicy Point Saint Charles. Wspólnota parafialna
zawiązana we wschodniej części miasta w dzielnicy Frontenac w 1917 roku
wybudowała pierwszy polski kościół w Montrealu pod wezwaniem Matki
Bożej
Częstochowskiej. Przez 7 lat na prośbę ówczesnego arcybiskupa
obsługiwał
tę parafię franciszkanin z Krakowa - o. Franciszek Pyznar, który nie
mógł wrócić ze Stanów Zjednoczonych do Polski z powodu toczącej się
wojny światowej.
Polacy z zachodniej części Montrealu wielokrotnie domagali się
zezwolenia na utworzenie dla nich osobnego ośrodka parafialnego. Po
zbadaniu sprawy przez delegata arcybiskupa otrzymali oni zezwalenie na
utworzenie polskiej misji pod wezwaniem Świętej Trójcy obejmującej swym
zasięgiem
Point Saint Charles. Pierwszą Mszę świętą odprawiono 11 czerwca 1916
roku
w sali szkoły św. Karola. Celebrował ją znający nieco język polski
redemptorysta pochodzenia belgijskiego, Evariste Vrydaegs. Jemu też
władze kościelne powierzyły prowadzenie misji. Misja w tym czasie
liczyła ok. 200 rodzin tj. około 800 osób.
W następnym roku
misja została przeniesiona do francuskiego kościoła św. Józefa przy
ulicy Richmond, gdzie nabożeństwa były odprawiane aż do 31 marca 1933
roku. Jednakże już w styczniu 1930 roku utworzony został komitet,
którego zadaniem było zakupienie ziemi pod przyszły kościół pw. Świętej
Trójcy. Dzięki energicznej pracy ks. Wincentego Helenowskiego z Polski,
udało się członkom komitetu zebrać
wystarczające fundusze na zakup odpowiedniego terenu i rozpoczęcie
budowy własnego kościoła.
Od początku istnienia misji Świętej Trójcy do roku 1930, kiedy została
ona otoczona opieką franciszkanów, duszpasterzami byli:
- o. Evariste Vrydaegs, CSsR
- ks. M. Kluczyński
- ks. Jan Drzewiecki, CR
- ks. Franciszek Kubiaczyk
- o. Evariste Vrydaegs, CSsR
- ks. O'Rourke
- ks. Henryk Woźniak
- ks. prał. Wincenty Helenowski
|
1916 -
1919
1919 - 1921
1923 - 1926
1926 - 1929
|
W
związku z przejęciem duszpasterstwa
polonijnego w Montrealu przez franciszkanów (Braci Mniejszych
Konwentualnych) z
Prowincji Św.
Antoniego w USA, w 1930 r. nowym duszpasterzem misji został o. Szczepan
Musielak.
O. Musielak z wielkim zapałem podjął kierownictwo tworzącej się parafii. W
rok potem spłacono już ostatni dług, zaciągnięty na zakup ziemi,
zgromadzono także pewną kwotę na budowę
kościoła.
Poświęcenie gruntu miało miejsce 1 października 1933 roku, zaś
poświęcenie kamienia węgielnego odbyło się w rocznicę odzyskania przez
Polskę niepodległości - 11 listopada tegoż roku. W międzyczasie (4
października) arcybiskup Montrealu podjął niezwykle ważną dla Polaków z
Point Saint Charles decyzję uczynienia misji Świętej Trójcy parafią. Po
raz pierwszy mogli oni uczestniczyć we Mszy świętej we
własnym kościele 6 maja 1934 roku, ale już wcześniej Wielkanoc i
uroczystą Rezurekcję 1 kwietnia 1934 roku obchodzono na sali
parafialnej pod budującym się kościołem. Uroczystość poświęcenia
kościoła miała miejsce 19 maja 1935 roku. Należy wspomnieć o osobnej
placówce misyjnej dla parafian zamieszkujących dzielnicę Ville Emard,
założonej z inicjatywy o. Szczepana Musielaka. W sali szkoły Świętego
Krzyża przy ulicy Jolicoeur odprawiana była co niedzielę Msza z
kazaniem w języku polskim.

Wnętrze kościoła
parafialnego zawiera szereg elementów polskich, które wyrażają się w
tematyce witraży i polichromii.
Mimo upływu lat ciągle aktualne pozostają słowa, odnotowane w albumie
pamiątkowym złotego jubileuszu parafii w 1966 r.: "Kiedy dziś wejdziesz
do kościoła Świętej Trójcy, przyozdobionego tak bogato talentem artysty
Stefanoffa, odetchniesz głęboko. Pozostawisz troski życia codziennego
za drzwiami świątyni. Tu głowę twoją owioną inne myśli. Znajdziesz się
w sercu polskości. Przypomni ci się kraj stary, z którego wyszedłeś
kiedyś w świat, a o którym nigdy nie zapomnisz. Wyjdzie naprzeciw tobie
cała przeszłość Polski, rycerska, dumna, walcząca o swoje
nieprzedawnione prawo do życia i wiążąca zawsze swoje doczesne troski i
pożytki z potrzebą służby dla Przedwiecznego, Jego Syna prawdziwego i
Matki Maryi, w której sercu położone są wszystkie nadzieje nasze i
bóle".
Parafia
zrealizowała ciekawy projekt o. Wincentego Wolskiego i wybudowała
własnym kosztem ochronkę dla dzieci, którą oddano pod kierownictwo
Sióstr Zmartwychwstanek. Dla sióstr, które przybyły do Montrealu 11
września 1951 roku i początkowo pracowały w parafíi Świętej Trójcy,
była to jeszcze jedna okazja do wychowania dzieci w duchu religijnym i
patriotycznym. Obecnie w Konwencie Świętej Trójcy przebywa
międzynarodowa wspólnota sióstr ze Zgromadzenia Franciszkanek
Misjonarek Maryi.
Jeszcze przed
oficjalnym erygowaniem parafia Świętej Trójcy prowadziła działalność
religijną, społeczną i patriotyczną. Tym celom służyły powstające przy
parafii stowarzyszenia. Jednym z nich było należące do najstarszych
organizacji montrealskiej Polonii Towarzystwo Polskiej Ligi
Katolickiej, założone 30 stycznia 1927 roku przez ks. Helenowskiego.
Celem tej organizacji było i pozostaje do dzisiaj utrzymanie polskości,
religii katolickiej, wychowanie młodzieży w duchu narodowym i wzajemnej
pomocy. Liga powołała także do życia kółka: dramatyczne, sportowe i
inne. Zorganizowano polską bibliotekę, prowadzono wieczorowe kursy
języka polskiego dla młodzieży itp.
Obok organizacji o charakterze religijnym (Trzeci Zakon, Żywy Różaniec,
Rycerstwo Niepokalanej, Dzieci Maryi) z parafią
związane były też organizacje patriotyczne i kulturalne. Zaliczyć do
nich można działający od roku 1951 roku Klub Matek. Inną organizacją
jest Klub Seniora, mający swoje spotkania raz w miesiącu. Każde
spotkanie poprzedzone jest Mszą świętą.
Parafia Świętej
Trójcy zawsze podtrzymywała związki z Polską. Nezwykle ważną była
inicjatywa parafii w 1949 roku. Zatroszczyła się o grupę 146 polskich sierot przybyłych do Montrealu dzięki
staraniom arcybiskupa Charbonneau. Większość z nich po ukończeniu
szkoły zamieszkała na terenie parafii. Ich bezpośrednim opiekunem był
o. Łucjan Królikowski.
Parafianie zawsze popierali polonijne akcje charytatywne,
na przykład zbiórkę na dom opieki społecznej dla Polaków, na pomnik
Mikołaja Kopernika w Montrealu (który odsłonięto na 1000-lecie Chrztu
Polski), na Katolicki Uniwersytet
Lubelski itp.
W
1973 roku Kapituła
amerykańskiej Prowincji Św. Antoniego zdecydowała o przekazaniu obsługiwanych w
Montrealu parafii
polskiej
Prowincji Matki Bożej Niepokalanej W ten sposób utworzona została
franciszkańska Kustodia pod wezwaniem Św. Maksymiliana Marii Kolbego w
Kanadzie. Po podziale Prowincji Matki Bożej Niepokalanej w 1986 roku
Kustodia ta stała się częścią nowoutworzonej Prowincji Św. Maksymiliana
w Gdańsku.
Do ważniejszych
wydarzeń w życiu parafii zaliczyć trzeba m.in. uroczyste obchody
Milenium Polski zapoczątkowane przez nawiedzenie obrazu Matki Bożej
Częstochowskiej 6 marca 1966 roku, połączone z 50-leciem istnienia
wspólnoty parafialnej.
W 1983 roku
przypadła 50 rocznica budowy kościoła. Z tej okazji jubileuszowej Mszy
świętej koncelebrowanej przewodniczył wielki przyjaciel Polaków -
biskup pomocniczy Montrealu André Cimichella, a polskich franciszkanów
reprezentował kustosz o. Henryk Pieprzycki. Obchody przygotował
ówczesny proboszcz, o. Fidelis Wyrąbkiewicz przy pomocy o. Andrzeja
Deptuły - wikarego.
W 1991 roku
parafia obchodziła kolejną - 75 rocznicę powstania. Z tej okazji m.in.
odmalowano kościół, zakupiono nowe żyrandole. Wszystkimi pracami
kierował proboszcz o. Marek
Ignaszewski wespół z komitetem parafialnym.
Fundusze, jak zawsze, pochodziły z dobrowolnych składek wiernych.
W
2001 roku w 85 Jubileusz założono klimatyzację w sali parafialnej i na
plebanii.
W
2005 roku kościół został przyozdobiony malowidłami 20 Tajemnic
Różańcowych, wykonanymi przez p. Andrzeja Kubata.
Obchody
90-lecia istnienia parafii w 2006 roku podkreśliły również wspólny
jubileusz posługujących w niej kapłanów, którzy razem obchodzili także
90-lecie święceń kapłańskich: o. Leon Dąbkowski - 45 lat, o Władysław
Matejek - 30 lat i o. Dariusz Szurko - 15 lat.
Od 1930 r. kolejnymi
proboszczami byli następujący ojcowie:
- Szczepan Musielak
- Dionizy Bliźniak
- Błażej Szymaszek
- Wincenty Wolski
- Anzelm Kwilos
- Feliks
Mazur
- Józef Grzybowski
- Sykstus Wawrzyszek
- Feliks Wyrąbkiewicz
- Marek Ignaszewski
- Zenon Wiatr
- Marek Ignaszewski
- Władysław Matejek
- Andrzej Szulta
|
1930 -
1939
1939 - 1942
1942 - 1945
1945 - 1960
1960 - 1966
1966 - 1969
1969 - 1973
1973 - 1976
1976 - 1985
1985 - 1992
1992 - 1995
1995 - 1997
1997 - 2007
2007 - obecnie
|
Obowiązki
wikariuszy parafii pełniło w tym czasie około 27 ojców.
Obecnie przed parafią staje zbliżający się
jubileusz 100-lecia
istnienia. Ale to już HISTORIA, KTÓRĄ TWORZYMY DZISIAJ.
|