Wałcz leży na Pojezierzu Wałeckim, będącym
częścią Pomorza Zachodniego. Krajobraz jest typowo polodowcowy, szerokie
pasma równin rozdzielone są pasmami pagórków morenowych. W okolicy Wałcza
znajduje się 150 jezior o łącznej powierzchni 6300 hektarów. W samym mieście
są cztery jeziora: Raduń - 227,1 ha (głębokość 25 m), Zamkowe - 129,5 ha
(głębokość 36,5 m), Chmiel Duży - 24,4 ha i Chmiel - 12,5 ha. W niewielkiej
odległości od miasta są jeziora: Łubianka, Smólno, Zdbiczno, Dobre i kompleks
leśny z dużym jeziorem Bytyń.
Charakterystyczną cechą Ziemi Wałeckiej jest duża ilość lasów. Rozległe
ich połacie znajdują się na zachód od Wałcza. W otoczeniu miasta jest bukowy
park krajobrazowy. Piękne lasy i jeziora stwarzają mozliwość rozwoju turystycznego
miasta.
Wałcz obejmuje obszar o powierzchni 38
km2,
liczy ok. 30 tys. mieszkańców.
Historia
23 kwietnia 1303
r. margrabiowie brandenburscy, w miejscu wioski Wolczen, położonej na wzgórzu
pomiędzy dwoma jeziorami Raduń i Zamkowym, założyli miasto, któremu nadano
nazwę Wałcz. Dzięki położeniu na skrzyżowaniu już wówczas ważnych szlaków
komunikacyjnych miasto silnie się rozwijało, a Kazimierz Wielki, król Polski,
osadził w nim starostę. Z powodu swego nadgranicznego położenia Wałcz był
kilkakrotnie niszczony w czasie długotrwałych wojen polsko-krzyżackich.
W XV wieku stanowił jedno z większych miast Wielkopolskl. W trakcie objazdu
miiast i zamków pogranicza Polski, miasto odwiedził król Władysław Jagiełło.
Po pokoju torunskim w 1466 r. nastał okres rozkwitu Wałcza. Miasto czerpało
swoje dochody z cła pobierangeo za stada bydła, pędzonego na zachód Europy.
W 1554 r. król Zygmunt
August nadał miastu rangę starostwa grodowego. Rozwój hundlu i rzemiosła
spowodował powstanie na podgrodziu konkurencyjnego Nowego Miasta, z odrębnym
prawem miejskim i herbem: trzy snopki, odwrócone kłosami w dół. Kilkakrotne
przemarsze wojsk szwedzkich podczas wojen polsko-szwedzkich do tego stopnia
zniszczyły oba organizmy miejskie, że nie były one w stanie kontynuować
samodzielnego bytu. W 1658 r. nastąpiło połączenie obu miast. Utrzymano
pierwotny herb: na niebieskiej tarczy złota korona z klejnotami, pod nią
złota gwiazda, a niżej skrzyzowany srebrny miecz ze złotym liściem palmowym.
W 1618 r. w
mieście osiedlili się jezuici, sprowadzeni przez ród Tuczynskich do walki
z narastającą falą reformacji. Wówczas założono w Wałczu kolegium jezuickie,
zwane później Atenami Wałeckimi. Była to szkoła o wysokim poziomie nauczania.
Kształciła się w niej młodzież szlachecka z całego Pomorza Zachodniego
i północnej Wielkopolski.
W czasie I rozbioru
Polski, w 1772 r. miasto przeszło pdo panowanie pruskie wraz z całym rozległym
powiatem. W okresie Księstwa Warszawskiego, w latach 1806-1812, stacjonowały
w mieście wojska francuskie.
Połowa XIX wieku
to rozwój nowoczesnego przemysłu, chociaż miasto zawsze pełniło rolę raczej
usługową dla otaczajctcego je rolnictwa. Wdrugiej połowie XIX wieku zainstalowano
oświetlenie ulic, wybudowano gazownię, pocztę, szpital i szkoły, ale przede
wszystkim wybudowano połączenie kolejowe z resztą kraju linię Wałcz-Piła.
Ekspansja niemiecka,
w okresie rządow niemieckiego Kanclerza Otto Bisrnarka, stopniowo umniejszała
wielkość i znaczenie ludności polskiej zamieszkującej miasto. Na mocy traktatu
wersalskiego w 1919 r. Wałcz wraz z całym powiatem został wcielony do niemieckiej
Marchii Granicznej, a miasto stało się siedzibą dużego garnizonu wojskowego.
Ludność polska była szczególnie niechetnie widziana w Wałczu po roku 1934,
kiedy to na terenie powiatu wałeckiego zaczęto budowę systemu bunkrów tzw.
"Wału Pomorskiego" w ramach przygotowań niemieckich do wojny z Polską.
Wałcz wrocił do Polski po ciężkich walkach 11 lutego 1945 r., wyzwolony
przez połączone wojska Armii Radzieckiei i Wojska Polskiego. Działania
wojenne poważnie zniszczyły miasto. Pod koniec lat sześćdziesiątych rozpoczęła
się budowa duzych osiedli mieszkaniowych, najpierw w centrum, a potem na
obrzeżach miasta. Powstały również duże zakłady pracy, głównie budowlane
i usługowe. Nastąpił interesujqcy rozwój oświaty i kultury. Po roku 1989
nastąpiły, podobnie jak w całym kraju, przeobrażenia gospodarcze.
Wałcz
Powrót
do "Franciszkańskiej Strony"