Wałcz


          Wałcz leży na Pojezierzu Wałeckim, będącym częścią Pomorza Zachodniego. Krajobraz jest typowo polodowcowy, szerokie pasma równin rozdzielone są pasmami pagórków morenowych. W okolicy Wałcza znajduje się 150 jezior o łącznej powierzchni 6300 hektarów. W samym mieście są cztery jeziora: Raduń - 227,1 ha (głębokość 25 m), Zamkowe - 129,5 ha (głębokość 36,5 m), Chmiel Duży - 24,4 ha i Chmiel - 12,5 ha. W niewielkiej odległości od miasta są jeziora: Łubianka, Smólno, Zdbiczno, Dobre i kompleks leśny z dużym jeziorem Bytyń.
           Charakterystyczną cechą Ziemi Wałeckiej jest duża ilość lasów. Rozległe ich połacie znajdują się na zachód od Wałcza. W otoczeniu miasta jest bukowy park krajobrazowy. Piękne lasy i jeziora stwarzają mozliwość rozwoju turystycznego miasta.
 
 
Wałcz obejmuje obszar o powierzchni 38 km2,
liczy ok. 30 tys. mieszkańców. 

Historia

          23 kwietnia 1303 r. margrabiowie brandenburscy, w miejscu wioski Wolczen, położonej na wzgórzu pomiędzy dwoma jeziorami Raduń i Zamkowym, założyli miasto, któremu nadano nazwę Wałcz. Dzięki położeniu na skrzyżowaniu już wówczas ważnych szlaków komunikacyjnych miasto silnie się rozwijało, a Kazimierz Wielki, król Polski, osadził w nim starostę. Z powodu swego nadgranicznego położenia Wałcz był kilkakrotnie niszczony w czasie długotrwałych wojen polsko-krzyżackich. W XV wieku stanowił jedno z większych miast Wielkopolskl. W trakcie objazdu miiast i zamków pogranicza Polski, miasto odwiedził król Władysław Jagiełło. Po pokoju torunskim w 1466 r. nastał okres rozkwitu Wałcza. Miasto czerpało swoje dochody z cła pobierangeo za stada bydła, pędzonego na zachód Europy.
         W 1554 r. król Zygmunt August nadał miastu rangę starostwa grodowego. Rozwój hundlu i rzemiosła spowodował powstanie na podgrodziu konkurencyjnego Nowego Miasta, z odrębnym prawem miejskim i herbem: trzy snopki, odwrócone kłosami w dół. Kilkakrotne przemarsze wojsk szwedzkich podczas wojen polsko-szwedzkich do tego stopnia zniszczyły oba organizmy miejskie, że nie były one w stanie kontynuować samodzielnego bytu. W 1658 r. nastąpiło połączenie obu miast. Utrzymano pierwotny herb: na niebieskiej tarczy złota korona z klejnotami, pod nią złota gwiazda, a niżej skrzyzowany srebrny miecz ze złotym liściem palmowym.
          W 1618 r. w mieście osiedlili się jezuici, sprowadzeni przez ród Tuczynskich do walki z narastającą falą reformacji. Wówczas założono w Wałczu kolegium jezuickie, zwane później Atenami Wałeckimi. Była to szkoła o wysokim poziomie nauczania. Kształciła się w niej młodzież szlachecka z całego Pomorza Zachodniego i północnej Wielkopolski.
          W czasie I rozbioru Polski, w 1772 r. miasto przeszło pdo panowanie pruskie wraz z całym rozległym powiatem. W okresie Księstwa Warszawskiego, w latach 1806-1812, stacjonowały w mieście wojska francuskie.
          Połowa XIX wieku to rozwój nowoczesnego przemysłu, chociaż miasto zawsze pełniło rolę raczej usługową dla otaczajctcego je rolnictwa. Wdrugiej połowie XIX wieku zainstalowano oświetlenie ulic, wybudowano gazownię, pocztę, szpital i szkoły, ale przede wszystkim wybudowano połączenie kolejowe z resztą kraju linię Wałcz-Piła.
          Ekspansja niemiecka, w okresie rządow niemieckiego Kanclerza Otto Bisrnarka, stopniowo umniejszała wielkość i znaczenie ludności polskiej zamieszkującej miasto. Na mocy traktatu wersalskiego w 1919 r. Wałcz wraz z całym powiatem został wcielony do niemieckiej Marchii Granicznej, a miasto stało się siedzibą dużego garnizonu wojskowego. Ludność polska była szczególnie niechetnie widziana w Wałczu po roku 1934, kiedy to na terenie powiatu wałeckiego zaczęto budowę systemu bunkrów tzw. "Wału Pomorskiego" w ramach przygotowań niemieckich do wojny z Polską. Wałcz wrocił do Polski po ciężkich walkach 11 lutego 1945 r., wyzwolony przez połączone wojska Armii Radzieckiei i Wojska Polskiego. Działania wojenne poważnie zniszczyły miasto. Pod koniec lat sześćdziesiątych rozpoczęła się budowa duzych osiedli mieszkaniowych, najpierw w centrum, a potem na obrzeżach miasta. Powstały również duże zakłady pracy, głównie budowlane i usługowe. Nastąpił interesujqcy rozwój oświaty i kultury. Po roku 1989 nastąpiły, podobnie jak w całym kraju, przeobrażenia gospodarcze.

Co w Wałczu warto zobaczyć? Kliknij tutaj!



Powrót do "Franciszkańskiej Strony"
Webmaster e-mail: [email protected]


Strona stworzona:      17 listopada 1996
Strona poprawiona:  15 października 1997